Tại cuộc thi VietBAC 2026, tác phẩm "Tiếng Gọi" của anh Huỳnh Bảo Huy đã xuất sắc giành ngôi vị Á quân 2. Không chỉ gây ấn tượng về mặt thị giác, tác phẩm còn mang đến một góc nhìn rất khác về thiên nhiên và môi trường. Cùng The Journal trò chuyện với tác giả để hiểu rõ hơn về hành trình kiến tạo nên sinh cảnh đặc biệt này.
Femolay: Chào anh Bảo Huy, lời đầu tiên xin chúc mừng anh với giải Á quân 2 VietBAC 2026. Anh có thể chia sẻ về nguồn cảm hứng và câu chuyện đằng sau tác phẩm “Tiếng Gọi” được không?
Huỳnh Bảo Huy: Đầu tiên, mình xin cảm ơn BTC VietBAC 2026 đã tạo ra một sân chơi lành mạnh, mang tính khoa học, tự nhiên xã hội đầy công bằng. Đồng thời cũng cảm ơn Femolay đã kết nối để mình có cơ hội chia sẻ.
Tác phẩm “Tiếng Gọi” được lấy ý tưởng từ những lần mình đi du lịch sinh thái với gia đình. “Tiếng Gọi” ở đây không phải tiếng gọi của cá nhân mình, mà mình thay mặt thiên nhiên nói về sự tàn phá, khai thác trái phép và ý thức của mỗi người đối với tự nhiên.
Như đã đề cập trong phần thi, mình cố tình sử dụng những gốc lũa, cành cây do chính bàn tay con người chặt phá. Mình muốn tái hiện lại vẻ đẹp của một sinh cảnh hoang dã mang dấu ấn của thời gian, nhưng đã bị tàn phá và khai thác bất chấp. Bên cạnh đó, mình thêm vào những loại cây còn non đang cố gắng vươn lên để tồn tại. Đó là minh chứng rằng thiên nhiên dù có bị tàn phá tới đâu thì vẫn còn sự sống và sự tự do của nó. Đó cũng là dẫn chứng cho câu nói:
"Thiên nhiên tạo ra sự sống cho con người, tại sao con người không cho thiên nhiên sự tự do?"
Femolay: Phần giao Thủy - Cạn trong hồ được anh xử lý rất tự nhiên. Anh có thể chia sẻ chi tiết hơn về kỹ thuật kết nối hệ thực vật bán cạn vào bố cục lũa không?
Huỳnh Bảo Huy: Về kỹ thuật xử lý giao Thủy – Cạn, mình lựa chọn những cành lũa, gốc lũa còn sót lại các nhánh nhỏ hoặc có phần lõm đúng với kích thước của cây. Mình tận dụng chính những hốc lũa, khe hở đó và cố định cây bằng rễ của chúng một cách tự nhiên nhất, hoàn toàn không sử dụng bất kỳ chất kết dính nào.
Đối với cây Tràm bông vàng (Acacia auriculiformis): Mình trồng trực tiếp dưới lớp nền, sau đó dùng chính những cành lũa nhỏ có độ dẻo cao để cố định thân cây vào các cành lũa nhô lên mặt nước.
Đối với cây Dứa rừng (Pandanus tectorius Sol): Mình cho toàn bộ phần rễ nằm hoàn toàn dưới nước. Để cố định, mình dùng chính rễ của cây dứa bám vào phần lũa chính của bố cục, đồng thời tận dụng những cành lũa nhỏ kẹp vào phần rễ để tạo sự tự nhiên nhất có thể.
Femolay: Còn đối với môi trường dưới nước, hệ nền và dinh dưỡng đã được anh thiết lập thế nào để duy trì sự sống cho hồ?
Huỳnh Bảo Huy: Đối với phần nước, mình sử dụng lớp nền dày với tất cả nguyên liệu từ thiên nhiên, đa phần là cát. Thêm vào đó là một lớp mùn dày cùng các loại lá cây, cành cây nhỏ gãy rụng trải lên trên. Việc này giúp tạo ra một môi trường mang tính chất của thời gian và tái tạo hiện trường của một vụ tàn phá đã qua quá trình phân hủy.
Dinh dưỡng cho những cây bán cạn được tạo ra thông qua chính sự phân hủy của lá cây, cành mục (Botanicals). Quá trình này tạo ra axit humic, tannin mang màu nước đen đặc trưng, kết hợp với phân cá. Mình hoàn toàn không sử dụng phân hóa học hay phân nước.
Với hệ thực vật bán cạn và lớp nền này, hồ tạo ra một môi trường tĩnh lặng, mang tính axit cao để che chở cho các loài cá hoang dã, nổi bật là cá Tam giác (Trigonostigma espei) cùng một số dòng cá hoang dã khác thuộc khu vực Amazon và Đông Nam Á.
Femolay: Đưa những vật liệu mang dấu vết "chặt phá" vào hồ là một thử thách không nhỏ. Trong quá trình làm, anh có lo ngại về yếu tố thẩm mỹ không?
Huỳnh Bảo Huy: Thật sự rất khó, vì nếu sử dụng vật liệu này không khéo sẽ dẫn tới việc mất tự nhiên và không thẩm mỹ. Nhưng để phản ánh hiện trạng môi trường và gửi thông điệp bảo vệ tự nhiên — đặc biệt là bảo vệ những loài động thực vật đang trong nhóm bảo tồn cấp cao, nguy cấp — mình đã không ngần ngại chọn chúng.
Mình làm tác phẩm này để mọi người có một góc nhìn khác về Thủy Sinh nói chung và Biotope nói riêng. Hy vọng qua bài phỏng vấn này, mọi người có thể nâng cao ý thức hơn về việc bảo vệ môi trường và thiên nhiên.
Như câu nói mà mình rất tâm đắc: "Mỗi người có một câu chuyện, và thiên nhiên họ cũng có câu chuyện riêng của họ."
Một lần nữa cảm ơn BTC, các nhà tài trợ cũng như các thí sinh đã góp phần làm nên thành công của VietBAC 2026.
Cảm ơn anh Huỳnh Bảo Huy vì những chia sẻ rất chi tiết và chân thành. Chúc anh dồi dào sức khỏe và tiếp tục gặt hái thêm nhiều thành công với đam mê thủy sinh!